Oğlumla Kızıl meydanda Aziz Vasili katedrali ve Kremlin sarayının saat kulesi önünde, Moskova
Dört günlük çocuklu Moskova tatilinden taze döndük. Hani tatil dönüşü eşe dosta genel izlenimlerimizi, gördüğümüz ilginçlikleri, farklılıkları anlatırız ya ben de aklımda kalanları paylaşmak istedim... Çocuklu Moskova gezimizin rotası, uğrak noktaları bir başka yazıya...
oğlumla Kızıl meydanda, Moskova
- Moskova çok büyük, gösterişli ve birçok yerde kocaman güzel binaların bulunduğu çok güzel bir şehir. Birkaç günlük seyahatte var olan güzel yapıların ancak başlıcalarını gezebiliyorsunuz.

- Tarihi binalar büyük, meydanlar büyük, parklar büyük... Gezimiz boyunca sürekli metro kullandığımız ve ille de her yeri gezmeliyiz uğraşımız olmadığı halde yine de gezi sonunda 50 km yol yürüdüğümüzü gördük. Meydanın bir ucundan diğer ucuna ulaşma, hedeflenen parka ulaşma, orada gezinme, meydandan Kremlin sarayının girişine ulaşma, sarayda dolaşma bile yeterli oldu bu mesafeyi kat etmeye...
Moskova nehrinden Gorki parka doğru, uzun yürüyüşler çocuklar için yorucu olabiliyor
- Şehir merkezinde caddelerde yaya trafiği tamamen yerin altına indirilmiş. Şuracıktan karşıya geçivereyim diye bir şey yok, en yakın alt geçidi bulmalısınız. (yayaların kullanacağı ışıklar bile yok) Kuralı çiğnemeye çalışanlar da yok, zaten polis hemen her yerde.

- Harika bir metro ağı var, Moskova'da ulaşmak istediğimiz her köşeye metro ile ulaşabildik. Metro ağı 11 hattan oluşuyor ve seviye seviye yerin altına konumlandırılmış. Bazı istasyonlarda duraktan, yeryüzüne olan bağlantı yürüyen merdiveninin ucu bile gözükemiyor, o kadar derinde. Engelli ve bebek arabalı kişilerin pek düşünülmediği metrolarda bebek arabası ile dolaşmak sıkıntılı.
Moskova metrosunun yürüyen merdivenlerinde oğlum ve babası
- Komünist sistemin Moskovalılar'a en güzel mirası olan metro istasyonları gösterişli avizeler, resimler, heykeller ile süslü. Genel olarak tertemiz olan istasyonların hem yukarıdaki girişlerinde, hem de duraklarda polis bekliyor; bu da insana güven veriyor.

- Moskova seyahati öncesi, metroda yaşanan yön bulma zorluğu, kalabalık gibi konularla ilgili birçok yazıya rastlamamıza rağmen bizim hiçbir sıkıntımız olmadı. Kiril alfabesini okuyabilmemiz ve herhalde iş çıkışı saatlerine rastlamamamızın etkisi ile bizim izlenimimiz tamamen olumlu. Öyle ki Moskovalılar son derece saygılı, senin çocuklu olduğunu görünce aman ben kafamı çevireyim yer vermeyeyim derdinde değiller; yer verme yarışına giriyorlar...
nakışlı, işlemeli, gösterişli avizeli Moskova metrosu
- Metroda tüm durakların Kiril alfabesi ile yazılmış olma sıkıntısının önüne geçmek için, latin alfabeli bir metro haritası edinmek ve metroya binmeden kaçıncı durakta inileceğini hesaplamak yeterli. Her durak ve yaklaşılan durak metroda anons ediliyor (şehir merkezine giderken erkek sesi ile, merkezden uzaklaşırken kadın sesi ile). Çıkış için de "выход в Город" deyişini bilmek gerekiyor, yalnız "выход" çıkışken, giriş de "вход" arada tek ses oynuyor dikkatli olmak lazım :)...

- Moskova pahalı. Son yıllardaki rublenin değer kaybına rağmen Türkler için hala pahalı. Tabii ki daha pahalı ve ucuz restoranlar var ama Türkiye'deki eşdeğerlerine göre ya aynı ya da bir tık daha pahalı. Öyle gideyim, krallar gibi dolaşayım durumu yok. Rubledeki rakamlar yüzlü, binli. Dört günlük seyahat sonrası döndük, paralardaki kafa karışıklığım hala düzelmiş değil :). Kabaca 100 ruble, 2 dolar gibi.
Pushkin Cafe'de Rus mutfağını tadarken, Moskova
- Yaygın kanının aksine Ruslar giyim kuşam olarak bizlerden çok farklı değiller, belki biraz daha kısa giyiniyorlar ama öyle abartılı dekolteler falan yok. Genel olarak iyi giyimliler.

- Parklarda resim çektiren gelin damatlarda gördüğüm kadarıyla küçük evleniyorlar yani yirmili yaşlarının başlarında. Yine parklarda gördüğüm çocuklu ailelerde gördüğüm kadarıyla da anne baba olma yaşı otuzun altında.

- Moskova parkları biz İstanbullular'ı kıskandıracak sayıda ve büyüklükte. Biz iki tanesini, ünlü Gorki parkını ve şehrin bir ucundaki VDNKH parklarını gezdik ve her ikisine de hayran kaldık. Parklarda bir sürü noktada bisiklet kiralama yerleri, şezlonglar, yapay plajlar, lunaparklar, ücretsiz ve temiz tuvaletler, kafeler; yani Moskovalılar'ın açık alanda vakit geçireceği bir sürü olanaklar mevcut. Şehirde bir sürü AVM de var fakat parklarda vakit geçiren insan sayısı AVM'lerden çok daha fazla.
kocaman, gösterişli binalar ile dolu büyük VDNKH parkı önünde oğlumla, Moskova
- Güvenlik konusunda gündüzleri bir sıkıntı yaşamadık. Çocuklu olduğumuzdan akşamları da çok geçe kalmadık ama yine de metro çıkışlarında pek de tekin gözükmeyen insanlara rastladık.

- 2013 yılından beri Rusya'da da sigara yasağı varmış. Gitmeden her yer duman altı oluyormuş yorumlarını okudukça ürkmüştüm, güzel bir sürpriz oldu sigarasız restoranlar. Hem yasak bizdeki gibi yarım yamalak uygulanmıyor, restaurantların hem kapalı hem de açık yerlerinde yasak, kimse de bunu kırmaya çalışmıyor.

- Temmuz sonu, Ağustos başındaki seyahatimizde hava ılık ve hafif serindi, zaman zaman da yağışlıydı; yani tam bir bahar havası vardı. Aynı zamanlarda İstanbul'da çöl sıcakları ile boğuştuğumuzdan Moskova'nın nemsiz havası çok ferahlatıcı geldi bize. Akşamları daha serin olmasını bekliyordum, uzun kollu giyinildiğinde üste başka bir şey almaya gerek kalmıyordu.

- Bir saatlik saat farkı olmasına rağmen sanırım yaz saatine geçmediklerinden Türkiye ile saat farkı yoktu. Dolayısı ile beyaz geceleri gözlemleme şansı da olmuyor, güneş İstanbul'dan sadece yarım saat sonra battı, saat on olmadan hava kararmış oluyordu.
Kızıl meydanda tarih müzesi önünde eşimle, Moskova

Moskova Seyahat tüyoları:

Bir yere gitmeden önce nereleri gezileceği konusunda rehber bilgisine pek çok yerde rastlanıyor ama ufak tefek yol gösterici tüyolar ve tecrübeler çok daha kıymetli bana göre. Moskova seyahati düşünenler, kafanızdaki soruları yanıtlayacak birçok konu hakkında bilgi burada:

- Biz Moskova'ya biriktirdiğimiz seyahat bonuslarımızla aldığımız THY bileti ile neredeyse bedava uçtuk ve Vnukovo havalimanına indik. Vnukovo havaalanı büyük ve rahat. Çok fazla pasaport bankosu olmamasına rağmen pek yurtdışı uçuşları için kullanılmadığından uzun sıralar beklenmiyor.

- Rusya girişinde doldurulması gereken belgeyi pasaport kontrolde polis dolduruyor, siz sadece imzalıyorsunuz ve bir nüshasını alıyorsunuz. O nüsha bir anlamda Rusya'daki kimliğiniz, kaybetmemeniz gerekiyor ve dönüşte pasaport kontrolde yine ibraz etmeniz gerekiyor.
havaalanından aeroekspres treni ile şehir merkezine doğru, Moskova
- Bagaj alındı, havaalanından çıkıldı sıra geldi şehir merkezine ulaşım; Moskova etrafındaki her üç havaalanından şehir merkezine aeroekspres bağlantı trenleri var. Nereden bilet alabiliriz diye bakınırken trenin kalkmasına iki dakika kaldığını fark ettik, önceden yaptığımız araştırmada tren turnikelerinde kredi kartlarının pay pass özelliğinin geçtiği, hatta indirim yapıldığı yazıyordu. Denedik, gerçekten oldu ve trene son dakikada yetiştik. Dönüşte de Kievski tren garında turnike falan yoktu, nereden bilet alınır diye bir sürü uğraştıktan sonra bilet gişelerini bulduk ve biletlerimiz aldık (5-7 yaş için de bilet almak gerekiyormuş). Daha sonra havaalanına ulaştığımızda gördük ki meğerse turnikeler tren çıkışındaymış ve insanlar buradaki otomatik biletmatiklerden biletlerini alıyormuş; Kievski'de boşuna uğraşmış olduk...

- Aeroekspresle şehre ulaşıldı, tren yolculuğunda trenin ücretsiz internetinden faydalanıldı sıra geldi metroya binmeye, bakındık bilet satılan otomatları daha o gün yerleştiriyorlardı mecburen gişeye yöneldik. Gişe için de ruble gerektiği için önce para bozdurmak gerekti. Kievski'nin hemen karşısındaki sokakta dövizciler var, ama o tarz yerler bize çok tekin gelmediğinden banka bankamatiğinden para çekmeyi tercih ediyoruz. Garın hemen karşısındaki AVM girişinde banka var oradan rublelerimizi çektik.

- Metro bileti alırken en temel iletişim yöntemi "parmakla" kaçlık bilet istediğimizi gösterdik :). Nitekim bir adet 11'lik bilet aldık. Beş gün boyunca geçerli olan bileti ben ve eşim ayrı ayrı basabildik.
oğlumla metroda seyahat ederken, Moskova
- Metro ile ilgili izlenimlerimi yukarıda uzun uzun anlattım, ekleyeceğim tek şey sefer saatlerinin çok sık olduğu, yani trene giderken hiç acele etmeye gerek yok, neredeyse iki dakikada bir sefer var.

- Metroda da ücretsiz internet var ancak telefon numarasına mesaj gönderme şeklinde aktifleniyor, Türkiye numarası seçildiğinde bize mesaj falan gelmedi, interneti kullanamadık.

- Genel olarak Moskova'da İngilizce bilen sayısı çok fazla değil, bizim gittiğimiz belli başlı restoranlarda ve otelimizde vardı ama daha ufak yerlerde sıkıntı olabiliyor.
konaklamış olduğumuz Hotel National'ın Kremlin sarayını gören kahvaltı salonu, Moskova
- Moskova'da konaklama da diğer her şey gibi ucuz değil, ancak diğer şeylere kıyasla konaklama nispeten daha uygun kalıyor. Biz uzun araştırmalar sonucu Kremlin'in karşısındaki Hotel National'de son dakika indirimi olarak sayfasında gizli saklı bir köşesinde hafta sonu indirimine rastladık. Sonuç olarak Türkiye'deki ortalama bir butik otelde kalma parasına Kremlin'in karşısında şahane bir konumda kalmış olduk. Çocuksuz gidildiğinde otel çok da önemli olmayabilir ama çocuklu olunduğunda hem otelde daha fazla zaman geçiriliyor, hem de çok fazla risk alınmak istenmiyor. Moskova klasiklerinden olan Hotel National'a Kızıl meydan, Kremlin sarayı, Bolşoy tiyatrosu yürüyüş mesafesindeydi.
Kuğu Gölü balesinde oğlumla, Moskova

- Moskova'ya kadar gitmişken şöyle bir Bolşoy balesi ve Moskova sirki izlemek istiyor insan. Bolşoy bizim gitmiş olduğumuz Temmuz sonu ve Ağustos ayında kapalıydı. Hemen yanındaki yeni sahnede gençlik bale topluluğu Kuğu Balesi oynuyordu. Otelimize bilet görevlisine göstermek üzere ne istediğimizin Rusçasını yazdırdık ve Bolşoy'un hemen önündeki bilet büfesinden (şehrin farklı yerlerinde de var) biletimizi aldık. Altı yaş üstündekiler de baleye girebiliyordu, bilet fiyatları kişi başı 2000 ruble civarındaydı. Bale ambiyansı, baş roldeki balerin çok iyidi ama bütünüyle kusursuz, göz dolduran, tam anlamıyla birinci sınıf gibi hissettirmiyordu. Eminim Bolşoy'un aslında izlesek çok daha farklı olurdu, yine de balenin ve Kuğu Gölü'nin memeleketinde ünlü baleyi izlemek etkileyiciydi.
Nikulina sirki önünde oğlumla, Moskova
- Moskova sirkinde yer kalmadığından biletimizi concierge'a aldırdık. Nikulin Sirki için yine kişi başı 2000 ruble civarında bilet fiyatı ödedik. Nikulina sirki gösterisiyle, dansçıları ile, bir sürü hayvanı ile, kostümleri ile gerçekten birinci sınıf olduğunu hissetiriyordu. Sirk dünyasında son nokta bu olmalı diye düşündük...

- Ön araştırmalarımızda park girişlerinin özellikle hafta sonu ücretli olduğu yazıyordu. Hem hafta içi, hem de hafta sonu parka gittik giriş için her hangi bir ücret ödeme durumu yoktu.
Moskova nehri, solda Gorki park ve park yanından kalkan gezi tekneleri
- Moskova nehrinde tekne turu için birkaç yerden tekneler kalkıyor, bizim otele sorduğumuzda Gorki parkın kıyısından kalkan Radisson'un teknelerini tavsiye ettiler. Yemekli ve yemeksiz gezilebiliyor. Kısa ve uzun turlar var, kısası 1,5 saat; uzunu 2.5 saat sürüyor. Yemeksiz kısa turun kişi başı fiyatı 650 ruble, uzunun fiyatı ise 900 ruble; ancak birkaç saat önceden biletleri almaktan fayda var (internetten veya parkta kalktığı noktadan) biz son dakikada gittiğimizden yer kalmamıştı.
Katedral meydanında oğlumla, Kremlin sarayı
- Kremlin sarayını gezmek üzere bilet gişelerin gittiğimizde keşke bunu yazan olsaydı önceden demiştim, bari ben yazayım :). Kremlin sarayının farklı yerlerini gezmek için girişte farklı bilet almak gerekiyor, hepsinin de satıldığı gişeler farklı, ayrı ayrı sıra beklemek gerekiyor. Ya da yine bilet otomatlarından alınabiliyor. Katedral meydanı, Büyük İvan çan kulesi, silah müzesi, mücevher müzesi için ayrı ayrı bilet almak gerek. Katedral meydanı dışındakilere bilet ancak 45dk önceden alınabiliyor. Büyük İvan Çan Kulesi'ne 14 yaş altı alınmıyor.
Büyük İvan çan kulesi önünde dev çan ve oğlum, Kremlin sarayı Moskova
- Kızıl meydandaki Lenin'in mozolesi saat 10 - 13 arasında ücretsiz gezilebiliyor. Polislerin çanta kontrolünden sonra alana girilebildiğinden kuyruk uzayabiliyor, ancak mozolede bekleme yapmadan Lenin etrafında yürüme şeklinde ziyaret edildiğinden kuyruk çabuk bitiyor.
Lenin'in mozolesine doğru, yol boyunca önemli soviyet Rusya ileri gelenlerin mezarları, Moskova
- Bazı müzelerde fotoğraf çekmek için ayrı bir ücret ödemek gerekiyor. (mesela bizim gitmiş olduğumuz Kozmonot müzesinde) Birçok kilisenin içinde de fotoğraf çekmek tamamen yasak.
Moskova'daki çocuk avm'lerinden detski svyat'ı oğlumla gezerken
- Moskova'nın birçok noktasında çocuk alışveriş merkezleri var. Bu AVM'lerde çocuklar ile ilgili her şey bulunabiliyor, oyuncaklar, giysiler, yiyecekler, çocukların sevdiği ürünleri satan süpermarketler. Markalı bazı oyuncakları ve giysileri bizdekinden biraz ucuza bulmak mümkün.

Bilgi ve tecrübeler paylaştıkça değerlenir, umarım Moskova gezisi planlayanlara veya oraları merak edenlere fikir verebilmişimdir. İyi seyahatler...
Kızıl meydanda Lenin'in mozolesi yanında, Moskova